4 පාඩම: සාධක සහ ගුණාකාර

ශ්‍රී ලංකා විෂය නිර්දේශය - 7 ශ්‍රේණිය ගණිතය

මෙම පාඩම අධ්‍යයනයෙන් ඔබට:

4.1 සාධක සහ ගුණාකාර

යම් සංඛ්‍යාවක් ඉතිරියක් නැතිව බෙදිය හැකි සංඛ්‍යා එම සංඛ්‍යාවේ සාධක වේ.

නිදසුන: 126 හි සාධක
126 = 1 × 126, 2 × 63, 3 × 42, 6 × 21, 7 × 18, 9 × 14
එබැවින් 126 හි සාධක: 1, 2, 3, 6, 7, 9, 14, 18, 21, 42, 63 සහ 126 වේ.

යම් සංඛ්‍යාවක් පූර්ණ සංඛ්‍යාවකින් ගුණ කළ විට ලැබෙන ප්‍රතිඵල එම සංඛ්‍යාවේ ගුණාකාර වේ.

නිදසුන: 13 හි ගුණාකාර
13, 26, 39, 52... (13 බැගින් වැඩි වන සංඛ්‍යා)

ප්‍රශ්නාවලිය 01: සාධක සහ ගුණාකාර

1. 150 හි සියලුම සාධක ලියන්න (සංඛ්‍යා අතරට කොමා (,) යොදා ආරෝහණ පිළිවෙලට ලියන්න):

2. 53 හි 500 ට අඩු ගුණාකාර 5ක් ලියන්න (කොමා යොදා ලියන්න):


4.2 ප්‍රථමක සාධක (Prime Factors)

සංඛ්‍යාවක සාධක අතරින් ප්‍රථමක සංඛ්‍යා වන සාධක ප්‍රථමක සාධක වේ. (උදා: 2, 3, 5, 7, 11, 13...)

නිදසුන: 84 ප්‍රථමක සාධකවල ගුණිතයක් ලෙස ලිවීම
84 = 2 × 42
84 = 2 × 2 × 21
84 = 2 × 2 × 3 × 7
පිළිතුර: 84 = 2 × 2 × 3 × 7

ප්‍රශ්නාවලිය 02: ප්‍රථමක සාධක

1. 70 හි ප්‍රථමක සාධක 3ක් සොයා ඒවායේ ගුණිතයක් ලෙස ලියන්න (ලකුණ ලෙස x භාවිතා කරන්න):


4.3 මහා පොදු සාධකය (ම.පො.සා.)

සංඛ්‍යා දෙකක හෝ කිහිපයක ඇති සියලු පොදු සාධක අතරින් විශාලතම සාධකය මහා පොදු සාධකය වේ.

නිදසුන: 72 සහ 108 හි ම.පො.සා. සොයමු.
72 = 2 × 2 × 2 × 3 × 3
108 = 2 × 2 × 3 × 3 × 3
පොදු කොටස්: 2 × 2 × 3 × 3 = 36
ම.පො.සා. = 36

ප්‍රශ්නාවලිය 03: මහා පොදු සාධකය

1. 24, 32 සහ 48 යන සංඛ්‍යාවල මහා පොදු සාධකය (ම.පො.සා.) සොයන්න:

2. ඇපල් ගෙඩි 96ක් සහ දොඩම් ගෙඩි 60ක් ඇත. මේවා එක සමාන පාර්සල් වලට වෙන් කළ හැකි උපරිම පාර්සල් ගණන කීයද?


4.4 කුඩාම පොදු ගුණාකාරය (කු.පො.ගු.)

සංඛ්‍යා ලැයිස්තුවකට පොදු වූ ගුණාකාර අතරින් කුඩාම අගය කුඩාම පොදු ගුණාකාරය වේ.

නිදසුන: 8, 6, 16 හි කු.පො.ගු. සොයමු.
8 = 2 × 2 × 2
6 = 2 × 3
16 = 2 × 2 × 2 × 2
කු.පො.ගු = 2 × 2 × 2 × 2 × 3 = 48
කු.පො.ගු. = 48

ප්‍රශ්නාවලිය 04: කුඩාම පොදු ගුණාකාරය

1. 12 සහ 18 යන සංඛ්‍යාවල කුඩාම පොදු ගුණාකාරය (කු.පො.ගු.) සොයන්න:

2. බයිසිකලයක ඉදිරි රෝදයේ මිනුම 96cm ද පසුපස රෝදයේ මිනුම 84cm ද වේ. රෝද දෙකම එකවර සම්පූර්ණ වට ගණනක් කැරකීමට යා යුතු අවම දුර කීයද? (HINT: 96 සහ 84 හි කු.පො.ගු සොයන්න)